Νέα | Ειδήσεις | Σχέσεις | Εγκυμοσύνη | fitness
Οικονομία | Τεχνολογία | Ειδήσεις | Υγεία | Αυτοκίνητο | Αθλητικά | Έξοδος
Πωλήσεις Ενοικιάσεις
Ειδήσεις
Φουσκωτά
Μηχανοκίνητα
Ιστιοπλοϊκά
Μηχανές
Αφιερώματα
Σπορ & Δραστηριότητες
Θάλασσα & Τέχνη
Διακοπές
Ευρετήρια, Οδηγοί
Υποβρύχιος τρόμος στη μεγάλη οθόνη



Δέκα χαρακτηριστικές ταινίες στις οποίες ο κινηματογράφος αποτύπωσε υποθαλάσσιους εφιάλτες

Ι. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ

Οσο γοητευτικά μυστηριώδης μπορεί να φανεί η «υποβρύχια ζωή» μετά την ανάγνωση του «20.000 λεύγες υπό την θάλασσα» του Ιουλίου Βερν, άλλο τόσο σκληρή και ύπουλη στην πραγματικότητα είναι. Το υποβρύχιο, ας μην ξεχνάμε, είναι η πιο ύπουλη πολεμική μηχανή, ένα γιγαντιαίο και αθόρυβο σιδερένιο χέλι, έτοιμο ανά πάσα στιγμή να χτυπήσει εκεί που δεν το περιμένεις.

Μοιραία όμως, όπως απεδείχθη με το πρόσφατο ναυάγιο του ρωσικού υποβρυχίου «Κουρσκ», το υποβρύχιο, περισσότερο ακόμη και από το αεροπλάνο ­ όπου ο κίνδυνος είναι ορατός, ο τρόμος ολιγόλεπτος και ο θάνατος, συχνά, ακαριαίος ­, είναι το πιο ευάλωτο στον κίνδυνο πολεμικό όπλο.

Ο κινηματογράφος ­ και σε αυτή την περίπτωση ­ υπήρξε το καταλληλότερο μέσο για να αποκρυσταλλωθεί με ανατριχιαστική ακρίβεια ο τρόμος των ανήμπορων ανδρών ενώ βρίσκονται εγκλωβισμένοι, εκτεθειμένοι και απροστάτευτοι στην απεραντοσύνη του θαλάσσιου βυθού. Από την εποχή του βωβού κινηματογράφου και του «Civilization» (1916) των Ρέτζιναλντ Μπάρκερ, Τόμας Ινκ ως την πιο πρόσφατη, εφετινή ταινία αυτού του περιεχομένου, το «U-96» του Τζόναθαν Μόστοου που θα δούμε τον χειμώνα, έχουν γυριστεί περισσότερες από 100 ταινίες οι οποίες, άλλες άμεσα, άλλες έμμεσα, όλες πάντως με την απαιτούμενη σοβαρότητα (εκτός αν ήταν κωμωδίες), ασχολήθηκαν με τον υπόγειο υγρό εφιάλτη. Εδώ θυμίζουμε, αν όχι τις δέκα σημαντικότερες, τις πλέον χαρακτηριστικές.

1. «Το υποβρύχιο»

(«Das Boot», 1981, Δ. Γερμανία)

Σκην.: Βόλφγκανγκ Πέτερσεν

Ηθ.: Γιούργκεν Πρόκνοου, Χέρμπερτ Γκρόνεμαϊερ, Κλάους Βένεμαν

Πίσω από μια μάλλον τυπική πλοκή ­ ένα γερμανικό υποβρύχιο αναλαμβάνει μια αποστολή στον Βόρειο Ατλαντικό ­ διακρίνουμε τη λιτή, μεστή αλληγορία για τη ματαιότητα του πολέμου εν γένει, κάτι που εντείνεται από τη σχολαστική εμμονή του σκηνοθέτη Βόλφγκανγκ Πέτερσεν στις μικρές και μεγάλες καταστάσεις που προσδιορίζουν την κλειστοφοβική προσμονή του θανάτου και τον τρόμο που πηγάζει από την αβεβαιότητα. Το «Υποβρύχιο» παραμένει η σημαντικότερη αλλά και η πιο χαρακτηριστική όλων των «υποβρύχιων» ταινιών.

 

2. «Μονομαχία στον Ατλαντικό»

(«The enemy below», 1957, ΗΠΑ)

Σκην.: Ντικ Πάουελ

Ηθ.: Ρόμπερτ Μίτσαμ, Κουρτ Γιούργκενς, Θίοντορ Μπάικελ

Μια σκληρή μονομαχία γάτας - ποντικού, η οποία ωστόσο σιγά σιγά αποκτά την εικόνα μιας αθόρυβα επιβλητικής αντιπολεμικής ταινίας. Σε μειονεκτική θέση ο Κουρτ Γιούργκενς, ο γερμανός εχθρός «από κάτω», σε πλεονεκτική ο Ρόμπερτ Μίτσαμ, ο αμερικανός εχθρός «από πάνω». Οι σκηνές όπου το υποβρύχιο αντιμετωπίζει κινδύνους είναι ασυγκρίτως τρομακτικότερες από εκείνες όπου σε δύσκολη θέση βρίσκεται το αμερικανικό αντιτορπιλικό. «Μικρή» ταινία, από εκείνες όμως που για κάποιους λόγους σφραγίζονται στη μνήμη.

 

3. «Επιχείρηση Τόκιο»

(«Destination Tokyo», 1943, ΗΠΑ)

Σκην.: Ντέλμερ Ντέιβς

Ηθ.: Κάρι Γκραντ, Τζον Γκάρφιλντ, Τομ Τάλι, Τζον Φορσάιθ

Κλασική ταινία προπαγάνδας, από εκείνες που κατά τη διάρκεια του Β" Παγκοσμίου Πολέμου γυρίζονταν με μεγάλη συχνότητα στις ΗΠΑ για να αναπτερώνουν το ηθικό των αμερικανών πολιτών. Ο Κάρι Γκραντ στον ρόλο του αριστοκρατικού κυβερνήτη του υποβρυχίου «Superfin» θα αντιμετωπίσει πολλά ώσπου να καταλήξει το σκάφος του στο Τόκιο, σε μια αποστολή ανίχνευσης των εκεί καιρικών συνθηκών από την οποία θα κριθεί η απόφαση για την πρώτη επιχείρηση βομβαρδισμού ιαπωνικού εδάφους από αέρος. Οχι μια σπουδαία ταινία, αλλά, ιστορικά, μοντέλο στο είδος της.

 

4. «Το κυνήγι του κόκκινου Οκτώβρη»

(«The hunt for the Red October», 1990, ΗΠΑ)

Σκην.: Τζον Μακ Τίρναν

Ηθ.: Σον Κόνερι, Αλεκ Μπάλντουιν, Σαμ Νιλ

Το αγέρωχο παρουσιαστικό του Σον Κόνερι κυριαρχεί στην υποβρύχια αυτή περιπέτεια με το απίστευτο αλλά καλοδουλεμένο σενάριο: Ενας ρώσος κυβερνήτης υποβρυχίου αποφασίζει να ζητήσει πολιτικό άσυλο στη Δύση... μέσα στο ίδιο του το σκάφος. Ούτε οι Ρώσοι ούτε οι Αμερικανοί όμως αντιλαμβάνονται αμέσως το σχέδιό του και έτσι το πλοίο θα μπει στο στόχαστρο και των δύο δυνάμεων, σαν «καθιστή πάπια». Από το μπεστ σέλερ του Τομ Κλάνσι. Ευπρόσωπη ψυχαγωγία.

 

5. «SOS Από ατομικό υποβρύχιο»

(«Gray lady down», 1978, ΗΠΑ)

Σκην.: Ντέιβιντ Γκριν

Ηθ.: Τσάρλτον Ιστον, Ντέιβιντ Κάρανταϊν, Κρίστοφερ Ριβ, Ρόνι Κοξ

Η ταινία που ταιριάζει περισσότερο από κάθε άλλη με την περίπτωση του «Κουρσκ» (την οποία πιθανότατα θα δούμε επίσης κάποτε στον κινηματογράφο). Ενα αμερικανικό υποβρύχιο οπλισμένο με πυρηνικά όπλα βυθίζεται στα ανοιχτά του Κονέκτικατ και η προσπάθεια διάσωσής του τροφοδοτεί αυτή τη χαρακτηριστική ταινία καταστροφής της δεκαετίας του "70, μειονέκτημα της οποίας είναι ότι τον κυβερνήτη του εν κινδύνω σκάφους ενσαρκώνει ο Τσάρλτον Ιστον...

 

6. «Τα γεράκια των θαλασσών»

(«Run silent, run deep», 1958, ΗΠΑ)

Σκην.: Ρόμπερτ Γουάιζ

Ηθ.: Κλαρκ Γκέιμπλ, Μπαρτ Λάνκαστερ, Τζακ Γουόρντεν

Ο πρωτότυπος αγγλικός τίτλος δηλώνει με ακρίβεια το πώς κινείται ένα υποβρύχιο σε κατάσταση πολέμου. Τρέχει αθόρυβα και τρέχει βαθιά. Αν και το σενάριο της ταινίας στηρίζεται κυρίως στην πεισματάρικη κόντρα του κυβερνήτη (Γκέιμπλ) με τον ύπαρχό του (Λάνκαστερ), ο Ρόμπερτ Γουάιζ δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην ατμόσφαιρα έντασης που δημιουργείται από το στρες θαρραλέων ανδρών υπό πίεση.

 

7. «Crimpson tide»

(1995, ΗΠΑ)

Σκην.: Τόνι Σκοτ

Ηθ.: Τζιν Χάκμαν, Ντένζελ Ουάσιγκτον, Βίγκο Μόρτενσεν

Και εδώ το υποβρύχιο ως αρένα της προσωπικής «μονομαχίας» δύο στρατιωτικών: του σίγουρου, «ξύλινου» κυβερνήτη (Χάκμαν) με τον ανοιχτόμυαλο, επιφυλακτικό ύπαρχό του (Ουάσιγκτον). Πρέπει να πυροδοτηθούν οι πυρηνικές βόμβες εναντίον των Ρώσων ή μήπως είναι αναγκαίο να επιβεβαιωθεί για μία ακόμη φορά το σήμα που δίνει την εντολή; Το πλήρωμα θα βρεθεί στο χάος μιας άτσαλης ανταρσίας και τελικά αν κάτι θα σώσει την κατάσταση, αυτό θα είναι η καθαρή τύχη. Παρά την κινδυνολογία του, το «Crimpson tide» μάς αφήνει τελικά με αμφιβολίες κατά πόσον πρέπει να είμαστε σίγουροι για εκείνους που δουλειά τους είναι να μας προστατεύουν.

 

8. «Η άβυσσος»

(«The abyss», 1989, ΗΠΑ)

Σκην.: Τζέιμς Κάμερον

Ηθ.: Εντ Χάρις, Μαίρη Ελίζαμπεθ Μαστραντόνιο, Μάικλ Μπιν

Στην προσπάθειά του να σώσει τους άνδρες ενός βυθισμένου υποβρύχιου, το πλήρωμα ενός υποβρύχιου σταθμού γεωτρήσεων συναντά μια... εξωγήινη οντότητα με την οποία θα προσπαθήσει να επικοινωνήσει. Χωρίς τη συμβολή των ντεκόρ, των επαναστατικών οπτικοακουστικών εφέ και του χώρου στον οποίο αποκλειστικά διαδραματίζεται ­ το νερό ­ «Η άβυσσος» δεν θα πραγματοποιείτο ποτέ. Καλύπτει πλήρως τις ορέξεις των φίλων της φαντασίας, εφόσον ο σκηνοθέτης Τζέιμς Κάμερον δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει το εξωγήινο στοιχείο ως φορέα της ειρήνης στη Γη! Και ίσως είναι καλύτερα να μη μείνουμε στην ιδεολογία της ταινίας παρά στο αγχωτικό δίωρο της αφόρητης πίεσης που ζουν υποβρυχίως τα μέλη του πληρώματος, το οποίο κυριολεκτικά δεν ξεχνιέται με τίποτε.

 

9. «Καταδυόμεθα»

(«We dive at dawn», 1943, Βρετανία)

Σκην.: Αντονι Ασκουιθ

Ηθ.: Τζον Μιλς, Ερικ Πόρτμαν, Νάιαλ Μακ Γκίνις

Μια από τις πιο αξιόλογες ναυτικές περιπέτειες του αγγλικού κινηματογράφου, γυρισμένη και αυτή για πατριωτικούς κυρίως λόγους, όταν ο Β" Παγκόσμιος Πόλεμος βρισκόταν στο ζενίθ του. Προσεκτική μελέτη της ψυχολογίας των ανδρών ενός βρετανικού υποβρυχίου λίγο πριν από την εκτέλεση μιας σημαντικής αποστολής, τον βομβαρδισμό ενός γερμανικού πολεμικού πλοίου.

 

10. «Υποβρύχιο Παπανικολής»

(1971, Ελλάδα)

Σκην.: Γιώργος Ζερβουλάκος

Ηθ.: Κώστας Καζάκος, Γιάννης Φέρτης, Σταύρος Ξενίδης

Η δράση του γνωστότερου ελληνικού υποβρυχίου κατά τη διάρκεια του Β" Παγκοσμίου Πολέμου. Ή, αλλιώς, ο ελληνικός κινηματογράφος προβάλλει το θάρρος και το κουράγιο των πολεμικών μας δυνάμεων τηρώντας με... στρατιωτική πειθαρχία τις οδηγίες της δικτατορίας του Παπαδόπουλου

 

Όροι Χρήσης : Προστασία Προσωπικών Δεδομένων : Ασφάλεια Συναλλαγών
©1999-2017 Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του in.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.