Νέα | Ειδήσεις | Σχέσεις | Εγκυμοσύνη | fitness
Οικονομία | Τεχνολογία | Ειδήσεις | Υγεία | Αυτοκίνητο | Αθλητικά | Έξοδος
Περιεχόμενα
Συνδέσεις
Forum

Ο «φονιάς» δεν θα σκοτώσει τις επόμενες γενιές

ΜΑΙΡΗ ΚΑΤΣΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

«Φως στην άκρη του τούνελ» του καρκίνου του μαστού βλέπουν για πρώτη φορά οι επιστήμονες, που αρχίζουν πλέον να σκιαγραφούν το προφίλ του «φονιά» των γυναικών, στέλνοντας μήνυμα αισιοδοξίας για τις επόμενες γενιές γυναικών.

Νέες μελέτες ανακαλύπτουν τα μονοπάτια που οδηγούν στον πρωταγωνιστή των γυναικείων καρκίνων, προσθέτουν γερά λιθάρια στο οικοδόμημα της πρόληψης και δίνουν μία εντελώς καινούργια θεώρηση της νόσου.

«Έχουμε αρχίσει ­ για πρώτη φορά εδώ και χρόνια ­ να καταλαβαίνουμε τι γίνεται με αυτόν τον καρκίνο», τονίζει χαρακτηριστικά ο καθηγητής Επιδημιολογίας στα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ και των Αθηνών και ακαδημαϊκός κ. Δημήτρης Τριχόπουλος, ο οποίος έχει ασχοληθεί συστηματικά με την έρευνα στον καρκίνο του μαστού. «Έχουμε σήμερα βάσιμες ελπίδες ότι θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε ουσιαστικά την επόμενη γενιά γυναικών, αυτές που είναι σήμερα δέκα, δεπαπέντε και είκοσι χρόνων».

Μια σειρά πρόσφατων μελετών του καθηγητή κ. Δ. Τριχόπουλου και των συνεργατών του καταλήγει σε εντυπωσιακά αποτελέσματα: μία έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και όχι η πρόσληψη των βιταμινών ως συμπληρωμάτων (όπως πιστευόταν έως σήμερα) συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Μια άλλη εργασία τονώνει το ηθικό των γυναικών με κληρονομικό ιστορικό της νόσου, βρίσκοντας ότι τα γνωστά μέτρα προλήψεως του καρκίνου του μαστού μπορούν να αποτρέψουν την εμφάνιση της αρρώστιας. Ενώ σε μια τρίτη διατυπώνεται η επαναστατική άποψη ­ που ήδη υιοθετήθηκε από πολλούς ξένους επιστήμονες ­ ότι ο καρκίνος του μαστού αρχίζει ουσιαστικά πολύ νωρίς, από την ενδομήτρια κιόλας ζωή!

«Το πιο σοφό μήνυμα υγείας για τις γυναίκες θα ήταν να αυξήσουν την πρόσληψη φρούτων και λαχανικών»

Δημήτρης Τριχόπουλος

Αφήστε τα βιταμινούχα διατροφικά συμπληρώματα στην άκρη και αρχίστε να τρώτε φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Τα «μαγικά» χαπάκια δεν βρέθηκε να παρέχουν προστασία από τον καρκίνο του μαστού, σε αντίθεση με τις φυσικές πηγές των βιταμινών, που φαίνεται να περιέχουν και άλλα ­ ανεξερεύνητα ακόμα ­ προστατευτικά στοιχεία για τις γυναίκες.

Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε τρίχρονη μελέτη επιστημόνων του Τμήματος Επιδημιολογίας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, του Τμήματος Διατροφής και Βιοχημείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας της Αθήνας και του Τμήματος Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (Κ. Bohlke, D. Spiegelman, Αντωνία Τριχοπούλου, Κλέα Κατσουγιάννη και Δ. Τριχόπουλος).

Πώς έγινε η μελέτη.

Στη μελέτη, η οποία μόλις δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «British Journal of Cancer», οι ερευνητές παρακολούθησαν 820 γυναίκες με καρκίνο του μαστού. Οι ασθενείς είχαν επιλεχθεί από τέσσερα μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας, του Πειραιά και των προαστίων. Οι γυναίκες αυτές συγκρίθηκαν με 1.548 υγιείς γυναίκες της ίδιας ηλικίας, οι οποίες ήταν επισκέπτριες ασθενών στα νοσοκομεία ή ήταν οι ίδιες ορθοπεδικοί ασθενείς. Το ερωτηματολόγιο αναζητούσε δημογραφικά, κοινωνικοοικονομικά στοιχεία, καθώς και βιοχημικές παραμέτρους, όπως επίσης τις διατροφικές συνήθειες των γυναικών σε σχέση με 115 τροφές και συμπληρώματα διατροφής που έπαιρναν. Εξετάσθηκαν και οι πιθανοί συγχυτικοί παράγοντες, όπως η ηλικία, ο τόπος γέννησης (σε αγροτική ή αστική περιοχή), η πρώτη ολοκληρωμένη εγκυμοσύνη, η ηλικία εμμηναρχής, η εμμηνοπαυσιακή κατάσταση και η συνολική πρόσληψη θερμίδων. Οι γυναίκες χωρίσθηκαν σε προεμμηνοπαυσιακές και μεταεμμηνοπαυσιακές.

«Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δείχνουν μια αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ καρκίνου του μαστού και πρόσληψης β-καροτίνης σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες», τονίζουν οι ερευνητές. «Οι βιταμίνες C και Ε φαίνεται επίσης να έχουν αρνητική συσχέτιση με τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, αλλά το αποτέλεσμα κάθε μιας αποδυναμώνεται συγκρινόμενο με αυτό της β-καροτίνης. Δεν υπήρξε καμιά επίδραση στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με την πρόσληψη της βιταμίνης Α. Στις μεταεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, καμιά σχέση μεταξύ βιταμινών και κινδύνου για καρκίνο μαστού δεν βρέθηκε να είναι στατιστικά σημαντική».

Η (πολυσυζητημένη) β-καροτίνη.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν στα συμπεράσματά τους ότι τα αποτελέσματα της μελέτης όσον αφορά την (πολυσυζητημένη) β-καροτίνη δείχνουν πιθανώς ότι η βιταμίνη αυτή είναι μόνο ένα από τα πολλά ιχνοστοιχεία τα οποία συντελούν στην προστασία που προσφέρουν τα λαχανικά και τα φρούτα. Μπορεί μάλιστα ­ προσθέτουν ­ η β-καροτίνη να μην προσφέρει καμιά προστασία από τον καρκίνο του μαστού και το προστατευτικό αποτέλεσμα αυτών των τροφών να οφείλεται σε άλλο στοιχείο τους, το οποίο προσλαμβάνουμε μαζί με τη β-καροτίνη. Ειδικά για τα συμπληρώματα β-καροτίνης, δεν υπάρχουν στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία που να τη συνδέουν με τον κίνδυνο για καρκίνο μαστού. Έχει όμως ερευνηθεί το θέμα σε σχέση με τον κίνδυνο για καρκίνο σε άλλα μέρη του σώματος. Έτσι, μια μελέτη για τους προκαρκινικούς όγκους στο στόμα έχει δείξει υποχώρηση των όγκων με τη λήψη συμπληρωμάτων β-καροτίνης, ενώ δύο άλλες μελέτες μεταξύ καπνιστών έχει δείξει αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονος μεταξύ εκείνων που έλαβαν β-καροτίνη!

Μια τρίτη μελέτη δεν βρήκε σχέση μεταξύ β-καροτίνης και καρκίνο του πνεύμονος ή άλλων καρκίνων. Δύο μελέτες για τα συμπληρώματα β-καροτίνης, τον καρκίνο του δέρματος και τους πολύποδες του ορθού, δεν βρήκαν επίσης καμιά σχέση.

Σε αρκετές μελέτες για τα συμπληρώματα βιταμίνης C, δεν βρέθηκε επίσης στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα σε αυτά και τον κίνδυνο για καρκίνο. Λιγότερες μελέτες έχουν ασχοληθεί με τη βιταμίνη Ε. &700;λλες έχουν δείξει θετική σχέση και άλλες αρνητική.

Ελαιόλαδο και βιταμίνη Ε.

«Στον πληθυσμό των Ελληνίδων, το ελαιόλαδο είναι μια σημαντική πηγή βιταμίνης Ε», επισημαίνουν οι ερευνητές. «Μία προηγούμενη μελέτη έχει δείξει μια στατιστικά σημαντική προστασία του ελαιολάδου από τον καρκίνο του μαστού και αυτή η προστασία είναι πιο δυνατή από εκείνη που προσφέρει η βιταμίνη Ε μόνη της. Έτσι, υποθέτουμε ότι η βιταμίνη Ε μόνη της δεν είναι η μόνη εξήγηση για τη φανερή προστασία που παρέχει το ελαιόλαδο στις γυναίκες».

Με εξαίρεση τη βιταμίνη Α, τα αποτελέσματα για κάθε ένα από τα μικροστοιχεία και τη σχέση τους με τον καρκίνο του μαστού είναι πιο έντονα στις γυναίκες που δεν έχουν φθάσει στην εμμηνόπαυση. «Οι λόγοι αυτής της διαφοράς δεν είναι σαφείς, αλλά μια πιθανή εξήγηση είναι ότι βρίσκονται κοντά στην κρίσιμη χρονικά περίοδο για τη δημιουργία του καρκίνου του μαστού», σχολιάζουν οι ερευνητές.

Ποιο είναι, λοιπόν, το πρακτικό συμπέρασμα για τις γυναίκες; «Υπό το φως αυτών των ευρημάτων, το πιο σοφό μήνυμα υγείας για το κοινό θα ήταν να αυξήσει την πρόσληψη φρούτων και λαχανικών», συμβουλεύει ο καθηγητής κ. Δημήτρης Τριχόπουλος. «Δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς περιέχουν οι τροφές αυτές και είναι τόσο ωφέλιμες ­ πιθανώς να είναι τα φλαβονοειδή, πιθανώς κάτι άλλο που δεν ξέρουμε ακόμα. Τα συμπληρώματα β-καροτίνης πάντως, αν και πιθανώς να μην είναι βλαβερά, δεν έχουν σαφή ένδειξη στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού».

Τί πρέπει οπωσδήποτε να ξέρετε

Ραγδαία και συνεχή αύξηση ­ κατά 3,5%-4% κάθε χρόνο ­ παρουσιάζουν οι περιπτώσεις καρκίνου του μαστού στην Ελλάδα. Περισσότερες από 3.000 Ελληνίδες παρουσιάζουν κάθε χρόνο καρκίνο μαστού. Μετά τα τροχαία ατυχήματα (και με μικρή μάλιστα διαφορά), ο καρκίνος αυτός αποτελεί την κυριότερη αιτία χαμένων ετών αναμενόμενης ζωής (12.000 ανά χρόνο) για τις Ελληνίδες έως 69 χρόνων.

«Η αύξηση της συχνότητας του καρκίνου του μαστού στη χώρα μας κατά 3,5%-4% κάθε χρόνο θεωρείται μεγάλη και σημαίνει διπλασιασμό των περιπτώσεων μέσα σε 20 χρόνια», τονίζει ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ και Αθηνών και ακαδημαϊκός κ. Δημήτρης Τριχόπουλος. «Βρισκόμαστε ακόμα σε καλύτερη θέση από εκείνη των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Σκανδιναβίας και στην ίδια περίπου με τις άλλες μεσογειακές χώρες, αλλά έχουμε τριπλάσια αναλογικά συχνότητα σε σύγκριση με την Ιαπωνία και την Κίνα. Η μεγάλη αυτή διαφορά μας με τις χώρες της Ανατολής αποδίδεται στο γεγονός ότι έχουμε υιοθετήσει τον δυτικό τρόπο ζωής».

Σύμφωνα με το Ελληνικό Αρχείο Νεοπλασιών του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας, ο καρκίνος του μαστού κρατάει αναμφισβήτητα «τα πρωτεία» των κακοηθών νεοπλασιών στις γυναίκες, κατέχοντας το 25% των καρκίνων στον γυναικείο πληθυσμό της Ελλάδας. Και, όπως αναφέρεται στην έκθεση για την «Υγεία του Ελληνικού Πληθυσμού» του υπουργείου Υγείας, 1.200 περίπου Ελληνίδες πεθαίνουν κάθε χρόνο από αυτή την αιτία. Από οικονομοτεχνική ­ «ψυχρή» ­ άποψη, ο καρκίνος του μαστού θεωρείται ένας ενδιάμεσος καρκίνος. Όπως αναφέρει ο καθηγητής Οικονομίας της Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας κ. Γιάννης Κυριόπουλος, έχει υπολογισθεί ότι ο καρκίνος του μαστού κοστίζει 4.500 δολάρια ανά κερδισμένο ποιοτικό έτος ζωής και συνολικό κόστος 50.000-100.000 δολάρια ανά ασθενή, ανάλογα με το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση.

Παράγοντες κινδύνου

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, ο καρκίνος του μαστού σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 35 χρόνων είναι σπάνιος. Κάθε γυναίκα, όμως, άνω των 35 χρόνων διατρέχει τον κίνδυνο να παρουσιάσει αυτό τον καρκίνο.

Ως παράγοντες κινδύνου θεωρούνται η ύπαρξη κληρονομικότητας και ορισμένα ατομικά χαρακτηριστικά. Η παρουσία συγγενών εξ αίματος (μητέρων, αδελφών) με καρκίνο του μαστού συνοδεύεται από αύξηση του κινδύνου. Επίσης, η αρχή της εμμήνου ρύσεως σε μικρή ηλικία ή σε μεγάλη, εγκυμοσύνη σε μεγάλη ηλικία και συχνές μικροενοχλήσεις στο μαστό, καταγράφονται ως παράγοντες κινδύνου για καρκίνο μαστού. Οι μεγάλοι και σκληροί μαστοί, που συχνά θαυμάζουν οι γυναίκες, δεν θεωρούνται «ευνοημένοι» στον καρκίνο του μαστού, καθώς εμφανίζουν συχνότερα κακοήθεις όγκους και δεν επιτρέπουν την έγκαιρη διάγνωσή τους.

Ο καρκίνος του μαστού δεν προλαμβάνεται τόσο εύκολα όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, με την εξέταση κατά Παπανικολάου. Παρ' όλα αυτά, η αυτοεξέταση σώζει συχνά ζωές. Κάθε γυναίκα από τη δεύτερη δεκαετία της ζωής της θα πρέπει να εξετάζει μόνη της τους μαστούς της μια φορά το μήνα, 5-6 ημέρες μετά την περίοδο. Εάν παρατηρήσει μια ανωμαλία, μια διόγκωση ή κάτι διαφορετικό από τον προηγούμενο μήνα, θα πρέπει να απευθυνθεί αμέσως στον γιατρό.

Τα προειδοποιητικά σημάδια

Η παρουσία όγκου, αιματηρή έκκριση από τη θηλή, οίδημα και πάχυνση του δέρματος, αλλαγή μορφής της θηλής και κάθε είδος σκληρότητας στο δέρμα, θα πρέπει να ελέγχονται ιατρικά. Ο πόνος στον μαστό δεν είναι ειδικό σύμπτωμα του καρκίνου του μαστού στα αρχικά στάδια.

Η μαστογραφία αποτελεί την πιο ασφαλή εξέταση για αναγνώριση της αρχιτεκτονικής του μαστού και την ανεύρεση βλαβών. Σημειώνεται ότι η μαστογραφία χαμηλής ακτινοβολίας, η οποία γίνεται κατά κανόνα σήμερα, είναι ακίνδυνη για τις γυναίκες. Οι ειδικοί συνιστούν σήμερα σε κάθε γυναίκα μετά τα 50 χρόνια της και σε γυναίκες υψηλού κινδύνου μετά τα 35 χρόνια τους να υποβάλλονται κάθε χρόνο σε μαστογραφία. Σε περίπτωση υποψίας για κακοήθεια, η κυτταρολογική εξέταση με παρακέντηση ή από έκκριση της θηλής και η βιοψία αποτελούν τις καθοριστικές εξετάσεις για αναγνώριση ή για αποκλεισμό της νόσου.

Θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν είναι όλες οι ανωμαλίες καρκίνοι. Υπολογίζεται ότι λιγότερο από το 20% των ανωμαλιών μπορεί να είναι κακοήθεις όγκοι. Όταν ο καρκίνος αναγνωρισθεί και αντιμετωπισθεί όσο είναι ακόμα περιορισμένος μέσα στο μαστό, η πενταετής επιβίωση φθάνει το 85% των περιπτώσεων με πολλές πιθανότητες τελικής ίασης. Όταν έχει ήδη κάνει μεταστάσεις σε λεμφαδένες της μασχάλης, η πενταετής επιβίωση επιτυγχάνεται στο 55% περίπου των περιπτώσεων. Η έκβαση της νόσου εξαρτάται πάντα από το στάδιο της αρρώστιας και την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Η αντιμετώπιση συνίσταται στη χειρουργική, στην ακτινοθεραπεία και στη χημειοθεραπεία. Η χειρουργική είναι η κύρια θεραπεία σε δυνητικά ιάσιμες περιπτώσεις. Ανάλογα με τις προγνωστικές πληροφορίες, γίνεται περιορισμένη ή ριζική μαστεκτομή ή και αποκατάσταση του μαστού σε ορισμένες επιλεγμένες περιπτώσεις. Η ακτινοθεραπεία δεν συνιστάται ως μοναδική θεραπεία στον καρκίνο του μαστού. Χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες θεραπευτικές αγωγές, για τοπικό έλεγχο ή για αντιμετώπιση προχωρημένων συμπτωμάτων της νόσου. Η χημειοθεραπεία μπορεί να είναι προφυλακτική ή θεραπευτική και εφαρμόζεται μαζί με άλλες θεραπευτικές αγωγές ή μόνη της.


Δημήτρης Τριχόπουλος: «Πιστεύουμε ότι η διατροφή του εμβρύου μέσα στη μήτρα και οι ορμόνες κατά την εγκυμοσύνη παίζουν ρόλο για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού αργότερα στην ενήλικη ζωή»

Μια νέα αιτιολογική θεώρηση του καρκίνου του μαστού, που τον θέλει να ξεκινά από την ενδομήτρια κιόλας ζωή και να επηρεάζεται αργότερα από ορμόνες, διατυπώνεται από τον καθηγητή κ. Δ. Τριχόπουλο, ανοίγοντας πιθανώς καινούργιους ορίζοντες στην έρευνα.

Η θεωρία αυτή, που βασίσθηκε σε πρόσφατα ευρήματα, σε πειραματόζωα και επιδημιολογικές έρευνες και αποτέλεσε προϊόν συνεργασίας των Πανεπιστημίων Χάρβαρντ στις ΗΠΑ και Καρολίνσκα στη Σουηδία (Hans-Olor Adami, Lisa Β. Signorello και Δημήτριος Τριχόπουλος), δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer Biology».

«Το αιτιολογικό αυτό μοντέλο έχει τέσσερις παραμέτρους», τονίζουν οι ερευνητές.

«1) Η πιθανότητα για εμφάνιση καρκίνου του μαστού εξαρτάται από τον αριθμό των κυττάρων σε κίνδυνο. 2) Ο αριθμός των κυττάρων-στόχων είναι εν μέρει καθορισμένος ενωρίς στη ζωή, πιθανώς ακόμα και μέσα από τη μήτρα. 3) Καθώς η εγκυμοσύνη ευαισθητοποιεί την αντιγραφή των ήδη μυουμένων κυττάρων, μεταφέρει μακροπρόθεσμη προστασία, μέσω δομικών αλλαγών, κυτταρικής διαφοροποίησης και ίσως και άλλων μηχανισμών. 4) Στην ενήλικη ζωή, οι μαμοτρόπες ορμόνες (κυρίως οιστρογόνα, αλλά και η προλακτίνη, η προγεστερόνη και ο ινσουλοειδής αυξητικός παράγων Ι), σε συνδυασμό με τους υποδοχείς τους, επηρεάζουν τον αριθμό των κυττάρων-στόχων, την πιθανότητα κράτησης των αυτόματων σωματικών εξαλλαγών και τη συχνότητα εξάπλωσης των μυουμένων κλώνων».

Υπό το φως αυτής της θεωρίας, εξηγούνται οι επιβεβαιωμένοι πλέον παράγοντες κινδύνου για καρκίνο μαστού, όπως είναι η αυξημένη μαστική μάζα, η ηλικία μετά την εμμηνόπαυση, η πρώιμη έναρξη της έμμηνης ρύσης, η καθυστερημένη εμμηνόπαυση, η απουσία ολοκληρωμένης εγκυμοσύνης και θηλασμού, το μεγάλο ύψος, το αδύνατο σώμα πριν από την εμμηνόπαυση και ­ αντιθέτως ­ η παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση, η λήψη αντισυλληπτικών και οιστρογονικών ορμονών κ.ά.

«Το μοντέλο αυτό συνδυάζει αρκετές υποθέσεις, αλλά επιτρέπει επίσης νέες οπτικές στο θέμα», υπογραμμίζουν οι ερευνητές.

Και ο καθηγητής κ. Δ. Τριχόπουλος επισημαίνει:

«Πιστεύουμε ότι η διατροφή του εμβρύου μέσα στη μήτρα και οι ορμόνες κατά την εγκυμοσύνη παίζουν ρόλο για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού αργότερα στην ενήλικη ζωή. Πολλοί επιστήμονες έχουν δεχθεί ήδη αυτή την υπόθεση. Εάν μπορέσουμε να την επιβεβαιώσουμε, θα υπάρξει πιθανώς τρόπος προλήψεως του καρκίνου του μαστού. Προς το παρόν, είναι μια μάχη σε εξέλιξη, η οποία δεν ξέρουμε πού θα καταλήξει».

Να κάνουν πολλά παιδιά και να τα θηλάζουν, να τρώνε πολλά λαχανικά και φρούτα, να ασκούνται έντονα κατά τη νεαρή ηλικία, να αποφεύγουν το αλκοόλ και να διατηρούν το βάρος τους σταθερό και μετά την εμμηνόπαυση, συνιστούν στις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού οι επιστήμονες, σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματά τους. Με τον τρόπο αυτό ­ επισημαίνουν ­ οι γυναίκες με βαριά κληρονομιά μπορούν να μειώσουν τον μεγάλο κίνδυνο για τη νόσο.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με βάση μεγάλο δείγμα 6.705 γυναικών με καρκίνο του μαστού και 9.341 υγιών γυναικών προς σύγκριση. Οι ερευνητές εργάζονταν στα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ, του Ουισκόνσιν και του Σικάγου, καθώς και στο Κέντρο Καρκίνου «Norris Cotton» στο Νιού Χαμσάιρ (Κ. Egan, Μ. Stampfer, Β. Rosner, Δ. Τριχόπουλος, Ρ. Newcomb, Α. Trentham-Dietz, Μ. Longnecker, R. Mittendorf, Ε. Greenberg και W. Willet).

«Το οικογενειακό ιστορικό είναι ένας σημαντικός δείκτης για κίνδυνο της γυναίκας να αναπτύξει στο μέλλον καρκίνο του μαστού», επισημαίνουν οι ερευνητές. «Ο καρκίνος του μαστού σε πρώτου βαθμού συγγενικά πρόσωπα σχετίζεται με αύξηση κατά 60-80% στον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Μελέτες έχουν δείξει ότι το 6% περίπου όλων των καρκίνων μαστού μπορεί να αποδοθεί σε οικογενειακό ιστορικό από μητέρα ή αδελφή».

Στη μελέτη αυτή, οι επιστήμονες εξέτασαν το πώς και κατά πόσο ο τρόπος ζωής των γυναικών αυτών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρκίνο. Η τεκνοποίηση ­ ιδιαίτερα με την πρώτη ολοκληρωμένη εγκυμοσύνη σε μικρή ηλικία ­ βρέθηκε να προστατεύει ιδιαίτερα τις γυναίκες με κληρονομικό ιστορικό. Η καθημερινή κατανάλωση πολλών λαχανικών και φρούτων (με περισσότερη από 2.000 IU καροτίνη την ημέρα) βρέθηκε να έχει σχέση με μείωση του κινδύνου για καρκίνο κατά 25%.

Επίσης, η έντονη γυμναστική στην ηλικία 14-22 χρόνων βρέθηκε να βοηθάει πολύ και η βοήθεια αυτή να είναι ανάλογη του πόσο συχνά ασκούνταν οι γυναίκες. Αντίθετα, βρέθηκε να αυξάνει σημαντικά ο κίνδυνος των γυναικών που έπιναν οινοπνευματώδη ποτά μέσα στην τελευταία δεκαετία, όπως και όσων είχαν πάρει κιλά μετά την εμμηνόπαυση.

«Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μέσα από αλλαγές στον τρόπο ζωής τους και επιλογές στην αναπαραγωγική διαδικασία», συμπεραίνουν οι ερευνητές. «Ο κίνδυνος που οφείλεται στο οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού φαίνεται να είναι εντελώς ανεξάρτητος των άλλων γνωστών παραγόντων κινδύνου».

Και ο καθηγητής κ. Τριχόπουλος υπογραμμίζει: «Το αποτέλεσμα αυτής της μελέτης δείχνει ότι ακόμα και όταν μια γυναίκα είναι επιβαρημένη με κληρονομικότητα, υπάρχει ελπίδα. Μπορεί η ίδια να μειώσει τον κίνδυνο που διατρέχει. Γενικά, το μήνυμα είναι ότι ο γενετικός κίνδυνος είναι
αναστρέψιμος».


Η 55αχρονη σήμερα κυρία Λούλα Μπάρλου, συνταξιούχος του Δημοσίου, διαζευγμένη και μητέρα δύο παιδιών, ζει εδώ και πέντε χρόνια απηλλαγμένη από τον καρκίνο του μαστού. Οκτώ χρόνων είδε τη μητέρα της να πεθαίνει από τον ίδιο καρκίνο. Η πρώτη εξαδέλφη και η αδελφή της μητέρας της προσβλήθηκαν επίσης από καρκίνο στον μαστό.

«Λόγω του θανάτου της μητέρας μου, ο πατέρας μου με νουθετούσε πάντα να εξετάζω τους μαστούς μου», θυμάται η κυρία Μπάρλου. «Αυτό με έσωσε, γιατί πρόλαβα τον καρκίνο στο αρχικό στάδιο. Ψηλαφούσα προληπτικά το στήθος μου και έκανα τακτικά μαστογραφία».

Γέννησε επίσης τα παιδιά της ­ 25 και 28 χρόνων σήμερα ­ σε νεαρή ηλικία και τα θήλασε. Ο τρόπος της ζωής της, όμως, δεν ήταν ιδιαίτερα υγιεινός: κάπνιζε (και καπνίζει), έκανε διατροφή με αρκετά λίπη, δεν έπαιρνε βιταμινούχα συμπληρώματα.

Σε μια μαστογραφία, το 1993, διαπιστώθηκαν αποτιτανώσεις. Η μαστογραφία επαναλήφθηκε μετά τρεις μήνες και ακολούθησε βιοψία. «Η ταχεία βιοψία δεν έδειξε κάτι ανησυχητικό, αλλά η κανονική βιοψία βρήκε όγκο ενός εκατοστού. Ευτυχώς, οι λεμφαδένες ήταν καθαροί. Έκανα μερική μαστεκτομή στο νοσοκομείο 'Έλενα Βενιζέλου' και υποβλήθηκα μετά σε τριάντα ακτινοβολίες. Επί πέντε χρόνια έπαιρνα και χάπια, τα οποία τα σταμάτησα μόλις συμπλήρωσα την πενταετία από την επέμβαση. Υποβάλλομαι βέβαια πάντα σε όλες τις εξετάσεις».

Πώς αντιμετώπισε το σοκ της διάγνωσης και της εγχείρησης; «Πολύ καλά», απαντά. «Είχα πολύ μεγάλη υποστήριξη τόσο από τα παιδιά μου όσο και από τον πρώην σύζυγό μου. Η μόνη στιγμή που 'έσπασα' ήταν όταν πήγα να αρχίσω τις ακτινοβολίες, οπότε αρνήθηκα να τις κάνω. Είχα την τύχη, όμως, να έχω έναν θαυμάσιο ακτινοθεραπευτή στον '&700;γιο Σάββα', ο οποίος συζήτησε μαζί μου για ώρα και με έπεισε να συνεργασθώ».

Από τότε, η ζωή κυλάει φυσιολογικά για την κυρία Μπάρλου, η οποία έγινε πρόσφατα και γιαγιά από την κόρη της. «Το έχω σχεδόν ξεχάσει», λέει. «Τόσο που μερικές φορές ξεχνάω να πάω να πάρω τις εξετάσεις μου. Αυτό που θέλω να πω στις γυναίκες είναι να μην τρομοκρατούνται με την ιδέα του καρκίνου του μαστού. Είναι μια αρρώστια σαν τις άλλες. Αρκεί να κάνουν απαραίτητα τις προληπτικές εξετάσεις τους. Στην κόρη μου λέω συνέχεια: 'Το στήθος και τα μάτια σου!'».

Δεκαπέντε χρόνια μετά τη μερική μαστεκτομή, μόλις 34 χρόνων, η αρχιτέκτων Ε.Π. συνεχίζει φυσιολογικά τη ζωή της, θεωρώντας την υπόθεση του καρκίνου του μαστού μια παρένθεση που έκλεισε. Παραδέχεται, όμως, ότι η περιπέτεια αυτή ανέκοψε την επαγγελματική ­ πιθανώς ­ και την προσωπική πορεία της στη ζωή.

«Όταν διαπίστωσα τυχαία ένα γρομπαλάκι στο στήθος μου, δεν έδωσα τη σημασία που έπρεπε», θυμάται. «Την εποχή εκείνη ο πατέρας μου είχε προβλήματα υγείας, ενώ μια φίλη γιατρός με καθησύχασε ότι θα πρέπει να ήταν λίπωμα. Έτσι, καθυστέρησα οκτώ μήνες να πάω σε γιατρό. Όταν βγήκε η διάγνωση, έπεσα από τα σύννεφα. Νομίζεις ότι κάτι τέτοια συμβαίνουν μόνο στους άλλους. Ήταν πραγματικά ένα μεγάλο σοκ. Και πιστεύω ότι αυτό συνέβη γιατί δεν μας έχουν βάλει από τη μικρή ηλικία στη διαδικασία της προληπτικής ιατρικής. Εάν συνέβαινε αυτό, θα ήταν κανείς περισσότερο έτοιμος να το αντιμετωπίσει εάν συμβεί».

Η Ε.Π. υπεβλήθη σε αφαίρεση μερικών λεμφαδένων και περιορισμένη μαστεκτομή από γνωστό καθηγητή Χειρουργικής της Αθήνας και αργότερα σε ακτινοθεραπεία. Με δική της απόφαση δεν έκανε και χημειοθεραπεία, όπως τη συμβούλευσαν οι γιατροί. «Πήρα αυτή την απόφαση», λέει, «γιατί πίστευα ότι ο καρκίνος ήταν ένα περαστικό γεγονός στη ζωή μου, χωρίς συνέχεια. Μου είπαν ότι τα πέντε πρώτα χρόνια θα ήταν τα πιο δύσκολα. Είχα βάλει λοιπόν ως σταθμό το τέλος της πενταετίας και τα ζούσα κάθε ημέρα. Είχα βέβαια συνεχή παρακολούθηση από τους γιατρούς όλα αυτά τα χρόνια και ήταν κάτι που το ήθελα και με βοηθούσε».

Πέρασε η πρώτη πενταετία, πέρασε και η δεύτερη και η τρίτη... «Τώρα πια κάνω τις εξετάσεις μου κάθε χρόνο, αν και συνήθως τις καθυστερώ», λέει γελώντας. «Εάν έχω αλλάξει στάση ζωής; Δεν νομίζω. Μόνο που παλαιότερα ήμουν πολύ κλειστός άνθρωπος, τώρα είμαι πιο εξωστρεφής και στις καλές και στις κακές στιγμές. Είναι πάντως γεγονός ότι μια τέτοια ιστορία ανακόπτει την πορεία σου σε οποιονδήποτε τομέα. Για πέντε χρόνια, η μόνη έννοια μου ήταν το σώμα μου. Δεν έφυγα από το Δημόσιο, όπως σκόπευα, για να κάνω δική μου δουλειά. Αλλά και στην προσωπική ζωή διαπιστώνεις ότι οι άλλοι γύρω σου φοβούνται τον θάνατο. Και δεν θέλεις καθόλου να σε βλέπουν ως μελλοθάνατο!».

Η ζωή που έκανε η Ε.Π. πριν από την εμφάνιση του καρκίνου δεν θα ταίριαζε σε κανένα πρότυπο υγιεινής ζωής. Καθώς ήταν ενταγμένη σε πολιτικές οργανώσεις, έκανε ακατάστατη διατροφή, κάπνιζε πολύ και ξενυχτούσε. «Είχα περάσει μια περίοδο μεγάλου στρες και νομίζω ότι ίσως οι καρκίνοι να προέρχονται από τέτοιες δύσκολες περιόδους που περνάει κανείς στη ζωή του, ρίχνουν την άμυνα του οργανισμού», λέει.

Το μήνυμά της προς τις γυναίκες; «Εάν τους συμβεί κάτι παρόμοιο, να μην το κρύψουν από το φιλικό και συγγενικό περιβάλλον», απαντά. «Δεν έπαιξα ποτέ το κρυφτούλι και αυτό μου έδωσε τη δύναμη να αντιμετωπίσω τον καρκίνο. Πρέπει να παίρνεις το πρόβλημα επάνω σου και να μην το αφήνεις στον γιατρό ή σε άλλους».

Στον Πανελλήνιο Σύλλογο Γυναικών με Καρκίνο Μαστού (Κουντουριώτη 149, Πειραιάς, τηλ. 4119.860, Fax: 4222.321), οι γυναίκες με καρκίνο μαστού και τα μέλη των οικογενειών τους μπορούν να βρουν υπηρεσίες στήριξης και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, οργανωμένη αλληλοβοήθεια, προγράμματα πρόληψης και ενημέρωση σχετικά με τις επιστημονικές εξελίξεις στο θέμα.

Επίσης, στην Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία λειτουργεί Υπηρεσία Αποκαταστάσεως Καρκινοπαθών. Για κάθε πληροφορία μπορείτε να τηλεφωνήσετε στους αριθμούς 6456.713-15 ή να στείλετε Fax στον αριθμό 6410.011.


Όροι Χρήσης : Προστασία Προσωπικών Δεδομένων : Ασφάλεια Συναλλαγών
©1999-2017 Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του in.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.