ix.in.gr
Η άγνωστη Κίνα
Εισαγωγή
Μια μικρή Κίνα στην Ελλάδα
Η Τσαϊνατάουν της Αθήνας
Με τα λόγια της Τόνια Λούο
Γέφυρα Πεκίνου-Αθήνας
«Χρυσή περίοδος στις διμερείς σχέσεις»
Nεόκοπη υπερδύναμη
Μία χώρα δύο συστήματα
Κοινωνική μετάλλαξη
Ισχυρός παγκόσμιος παίκτης
Το πινέλο του «δράκου»
Αλμα σε τροχιά
Δαμάζοντας τον Γιανγκτσέ
Εντυπωσιακά κτίρια
Η «άλλη» Κίνα
«Μαύρο» μετάλλιο...
H xώρα του 1,3 δισ. ανθρώπων
Ο περιβαλλοντικός «εφιάλτης»
Σινικό «Πύρινο Τείχος»
Σχέσεις αγάπης και μίσους
Το κίνημα του Θιβέτ
Η άγνωστη «γενοκτονία»
Ιστορία
Οι δυναστείες
O Μεγάλος Τιμονιέρης
Mετά τον Μάο
Χρονολόγιο
Φωτορεπορτάζ
Εικόνες της σύγχρονης Κίνας
Mετά τον Μάο
Η Κίνα του «σοσιαλιστικού εκσυγχρονισμού»
Παρασκευή, 4 Ιουλίου 2008
Οι συγκρούσεις και το χάος στα δέκα χρόνια της Πολιτιστικής Επανάστασης επέτειναν την οικονομική στασιμότητα και τη φτώχια στην Κίνα. Οι προσπάθειες αναστήλωσης του κόμματος και του κράτους, μετά το 1969 είχαν κάποια αποτελέσματα. Το ίδιο έργο στην οικονομία ήταν όμως δυσκολότερο, λόγω της κλειστής αγοράς, των εντάσεων στις σχέσεις με τη Ρωσία και της διεθνούς οικονομικής κρίσης.

Η κατάσταση της οικονομίας ενέτεινε τις εσωτερικές συγκρούσεις στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ), ανάμεσα στους υποστηρικτές του Μάο και σε όσους υποστήριζαν πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Οι πρώτοι, με τη Συμμορία των Τεσσάρων, συνέχισαν να κυβερνούν, αλλά με το φόβο της αυξανόμενης επιρροής των «ανανεωτικών». Η ένταση και η καχυποψία ήταν στα ύψη.

Τον Απρίλιο του 1976, ένα φαινομενικά απλό γεγονός, η κοσμοσυρροή στην πλατεία Τιενανμέν για το θρήνο του πρωθυπουργού Ζου Ενλάι -πολιτικού αντιπάλου των σκληροπυρηνικών μαοϊστών, που είχε πεθάνει στις αρχές του χρόνου- ήταν αρκετή για να ανάψει φωτιές. Η Συμμορία των Τεσσάρων αντέδρασε έντονα και ακολούθησαν συγκρούσεις και καταστολή.

Πίσω από την εξέγερση θεωρήθηκε ότι βρίσκεται ο Ντενγκ Ξιάο Πινγκ, πολιτικός σύμμαχος του Ζου Ενλάι. Έτσι ο κατοπινός ηγέτης της Κίνας τέθηκε υπό κατ' οίκον περιορισμό, εκτός Πεκίνου, από τους σκληροπυρηνικούς.

Εντούτοις, η Συμμορία των Τεσσάρων κυβέρνησε μόνο χάρη στη στήριξη του «Μεγάλου Τιμονιέρη». Όταν αυτός πέθανε, το Σεπτέμβριο του 1976, όλα είχαν τελειώσει. Η πολιτιστική Επανάσταση λήγει με την κατάλυση της Συμμορίας και τη σύλληψη της χήρας του Μάο, που ήταν επικεφαλής.

Οι «εκσυγχρονιστές» χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια «μάχης» με τους σκληροπυρηνικούς για να έρθουν στην εξουσία, στα τέλη του 1978, οπότε αναλαμβάνει ο Ντενγκ Ξιάο Πινγκ. Αμέσως τίθεται σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μετασχηματισμού της κινέζικης οικονομίας, βασικό χαρακτηριστικό του οποίου ήταν η μείωση του κρατικού ελέγχου στην παραγωγή.

Ο «σοσιαλισμός της αγοράς» είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα στη γεωργική και στη βιομηχανική παραγωγή, με φρενήρεις ρυθμούς ανάπτυξης και υπερδιπλασιασμό του μέσου εισοδήματος σε πέντε χρόνια.

Οι επιδόσεις αυτές συνεχίζονται ως και τις ημέρες μας, άλλοτε εντονότερες και άλλοτε ασθενέστερες, ακολουθώντας την παλίρροια και την άμπωτη των μεταρρυθμίσεων, με την πολιτική να παλινωδεί ανάμεσα στην αποκέντρωση και στον κεντρικό σχεδιασμό.

Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη -με μέσο ρυθμό 10% στη δεκαετία του '80 και υψηλότερο τη δεκαετία του '90- σε κοινωνικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο οι αντιφάσεις ήταν έντονες. Το ίδιο και οι επιπτώσεις των οικονομικών μεταρρυθμίσεων (πληθωρισμός, ανισότητες, διαφθορά) δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κοκτέιλ. Χαρακτηριστικό αποκορύφωμα τα γεγονότα στην πλατεία Τιενανμέν, το Μάιο και τον Ιούνιο του 1989.

Και πάλι διά «ασήμαντον αφορμή» -το θάνατο του πρώην γγ του ΚΚΚ Χου- χιλιάδες φοιτητές άρχισαν να συρρέουν στην Τιενανμέν ζητώντας πολιτικές ελευθερίες και χτύπημα κατά της διαφθοράς. Η απάντηση ήταν στρατιωτικός νόμος και καταστολή, με τραγικό αποκορύφωμα την 3η προς 4η Ιουνίου, οπότε τα άρματα εισέβαλαν στην Πλατείας της Αιώνιας Γαλήνης.

Οι ακριβείς διαστάσεις της αιματηρής κατάληξης της «Ανοιξης του Πεκίνου» παραμένουν ακόμη και σήμερα άγνωστες, αλλά ο αριθμός των νεκρών υπολογίζεται σε χιλιάδες.

Τα γεγονότα της Τιενανμέν εξασθένησαν τη δύναμη του Ντενγκ Ξιάο Πινγκ και ενίσχυσαν την εσωτερική αντιπολίτευση στο ΚΚΚ. Ο ίδιος άρχισε να αποσύρεται σταδιακά από την εξουσία μεταξύ 1989 και 1992, αλλά διατήρησε την επιρροή και τη φήμη του ως «αρχιτέκτονα του σοσιαλιστικού εκσυγχρονισμού» ακόμα και μετά το θάνατό του, το Φεβρουάριο 1997. Τον διαδέχτηκε ο Ζιανγκ Ζεμίν. Σήμερα πρόεδρος της Κίνας είναι ο Χου Ζιντάο.

Χρ.Κοσβανής

Associated Press
Οι δύο μεγάλοι, αν και διαφορετικοί, ηγέτης της Σύγχρονης Κίνας: Μάο Τσε Τουνγκ (Α) και Ντενγκ Ξιάο Πινγκ

Όροι Χρήσης : Προστασία Προσωπικών Δεδομένων : Ασφάλεια Συναλλαγών
©1999-2017 Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε.
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του in.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.